Aksja szczepienia lisów przeciwko wściekliźnie
W dniach 4 i 5 września 2026 roku na obszarze kilku nadleśnictw podlegających Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w Toruniu, zorganizowane zostaną działania mające na celu doustne szczepienie wolno żyjących lisów przeciwko wściekliźnie. Szczepionki będą zrzucane z samolotów na tereny niezabudowane, w tym lasy, pola, łąki oraz nieużytki. Mieszkańców prosi się o ostrożność oraz pozostawienie znalezionych przynęt w ich miejscu wyłożenia.
Wścieklizna jest jedną z najgroźniejszych chorób przenoszonych przez zwierzęta. Wirus, który ją wywołuje, atakuje ośrodkowy układ nerwowy, zagrażając wszystkim gatunkom ssaków, w tym ludziom. Po wystąpieniu objawów klinicznych, choroba niemal zawsze kończy się śmiercią. W Polsce głównym nosicielem wirusa jest lis rudy, dlatego ograniczanie jego występowania ma istotne znaczenie dla ochrony zdrowia ludzi oraz zwierząt domowych i dzikich.
Mechanizm działania szczepionki
Preparat szczepionkowy będzie umieszczony w brązowo-zielonych przynętach przypominających małe, kwadratowe batoniki o wymiarach około 4,5 cm. Zewnętrzna część przynęty wykonana jest z mięsno-rybnej masy, która ma na celu przyciągnięcie lisa. Wewnątrz znajduje się blister z płynną szczepionką.
Po przegryzieniu blistra, środek kontaktuje się z błoną śluzową jamy ustnej, stymulując układ odpornościowy zwierzęcia do wytworzenia odporności na wirus wścieklizny. Szczepienie lisów ogranicza ryzyko dalszego rozprzestrzeniania się choroby oraz jej potencjalnego przekazywania innym zwierzętom i ludziom.
Obszar akcji szczepienia
Akcją zostaną objęte następujące powiaty:
- powiat brodnicki;
- powiat rypiński;
- powiat lipnowski;
- powiat włocławski;
- powiat golubsko-dobrzyński;
- powiat aleksandrowski;
- powiat radziejowski;
- w powiecie wąbrzeskim – gminy Książki, Dębowa Łąka i Ryńsk;
- w powiecie toruńskim – gminy Obrowo, Lubicz i Czernikowo.
Ostrzeżenie dotyczące przynęt
Ważne jest, aby nie dotykać znalezionych przynęt. Zaleca się pozostawienie ich w miejscu zrzutu, ponieważ ich przenoszenie, otwieranie czy niszczenie może obniżyć ich skuteczność. W dniach akcji, 4–5 września, zaleca się ograniczenie przebywania w obszarach niezabudowanych. Po zakończeniu operacji można wrócić do lasów, zachowując ostrożność w pobliżu przynęt i stosując się do wskazówek służb weterynaryjnych.
W ciągu dwóch tygodni od zrzutu szczepionek psy powinny być wyprowadzane na smyczy, a koty trzymane w zamknięciu. Należy także unikać organizowania polowań z udziałem psów. Przynęty są przeznaczone wyłącznie dla lisów i nie mogą być podawane zwierzętom domowym.
Postępowanie w przypadku kontaktu ze szczepionką
W razie kontaktu z przynętą lub zawartością szczepionki, należy dokładnie umyć to miejsce wodą z mydłem. Jeżeli płyn dostanie się do oczu, ust lub nosa, lub ma kontakt z otwartą raną, należy jak najszybciej przemyć te obszary. Każdy przypadek kontaktu człowieka z płynem szczepionkowym powinien być zgłoszony odpowiednim służbom epidemiologicznym lub medycznym, a sytuacje dotyczące zwierząt domowych należy zgłaszać służbom weterynaryjnym.
Skuteczność akcji zależy od odpowiedzialności mieszkańców. Pozostawienie przynęt w miejscu ich zrzutu zwiększa szansę na ich znalezienie przez lisy, co jest kluczowe w walce z tą niebezpieczną chorobą. Termin przeprowadzenia akcji może być zmieniony w razie niekorzystnych warunków atmosferycznych lub innych przyczyn.