Wyniki kontroli zwolnień lekarskich przeprowadzonych przez ZUS w pierwszej połowie 2026 roku wskazują na znaczące oszczędności. W województwie kujawsko-pomorskim kwota ta wyniosła ponad 7,7 mln zł, a na poziomie całego kraju 162,2 mln zł.
ZUS regularnie monitoruje, czy zwolnienia są prawidłowo wystawiane oraz czy ubezpieczeni przestrzegają zasad ich wykorzystywania. Lekarze orzecznicy mogą skracać zwolnienie, gdy stwierdzą, że ubezpieczony odzyskał zdolność do pracy, a kontrola może odbywać się również na podstawie dokumentacji medycznej.
W Kujawsko-Pomorskiem w pierwszej połowie 2026 roku przeprowadzono ponad 15 tys. kontroli, co zaowocowało wstrzymaniem wypłaty 534 zasiłków, łączną kwotą 920,6 tys. zł oraz obniżeniem świadczeń po ustaniu zatrudnienia o 6,8 mln zł. Na poziomie krajowym ZUS przeprowadził 219,7 tys. kontroli, co doprowadziło do wstrzymania wypłaty 10,5 tys. zasiłków w wysokości ponad 18,5 mln zł oraz obniżenia świadczeń o 143,6 mln zł.
Warto podkreślić, że zwolnienie lekarskie powinno służyć leczeniu oraz powrotowi do zdrowia, a nie być traktowane jak urlop. Ubezpieczeni mogą realizować tylko podstawowe czynności życiowe, które nie wpływają negatywnie na powrót do zdrowia. Natomiast nie wolno podejmować pracy zarobkowej ani aktywności sprzecznych z celem zwolnienia, w tym wyjazdów na wakacje.
Kontrole ujawniają nieprawidłowości, takie jak wykonywanie pracy zarobkowej w czasie zwolnienia czy uczestnictwo w imprezach. Przykłady z kujawsko-pomorskiego obejmują osoby reklamujące się w internecie jako podwykonawcy, bądź wykonujące prace z zakresu usług budowlanych podczas pobierania zasiłku chorobowego.
W związku z planowanymi zmianami od 1 stycznia 2027 roku, osoby zatrudnione w kilku miejscach pracy będą mogły ubiegać się o zwolnienie dla jednego pracodawcy, co może wpłynąć na ich aktywność zawodową w pozostałych miejscach.